tac-dung-tuyet-voi-tu-co-muc
Tác dụng tuyệt vời từ cỏ mực
Theo YHCT, cỏ mực có vị ngọt, chua, tính lương huyết (mát huyết), chỉ huyết (cầm máu) vào 2 kinh can và thận, tác dụng bổ thận âm, thanh can nhiệt, làm đen râu tóc, chỉ huyết lỵ, dùng chữa can thận âm kém
Cây cỏ mực quen thuộc này có nhiều công dụng quý: lương (mát) huyết, chỉ huyết (cầm máu), dùng chữa xuất huyết nội tạng, viêm gan mạn...
 
tac-dung-tuyet-voi-cua-cay-co-muc-1

Tìm hiểu về cây cỏ mực

Cỏ mực hay còn gọi cỏ nhọ nồi, hạn liên thảo có tên khoa học là Eclipta alba Hassk thuộc họ cúc Asteraceae là một loại dược liệu tuyêt vời mà tạo hóa ban tặng cho con người là một loại cỏ mọc thẳng đứng thân có thể cao tới 80cm và có lông cứng, lá mọc đối có lông 2 mặt, dài 2 - 8cm, rộng 5 - 15mm. Cụm hoa hình đầu màu trắng ở  đầu cành hoặc kẽ lá, lá bắc thon dài 5 - 6mm, cũng có lông. Quả bế 3 cạnh, hoặc dẹt, có cánh, dài 3mm, rộng 1,5mm, đầu cụt.  Gọi là cỏ mực vì khi vò nát có nước chảy ra như mực đen.
 
Thành phần hóa học gồm: có ít tinh dầu, tannin, chất đắng, caroten và chất ancaloit gọi là ecliptin. Có tài liệu nói trong cỏ mực có bao gồm chất wedelolacton là một chất curmarin lacton và tách được chất demetylwedelacton và một flavonozit.
 
Cỏ mực cũng có tác dụng giống như vitamin K chống lại tác dụng của discumarin. Chống chảy máu tử cung trên động vật thí nghiệm, cỏ mực không gây tăng huyết áp, không làm giãn mạch, không có tính độc
 
Theo YHCT, cỏ mực có vị ngọt, chua, tính lương huyết (mát huyết), chỉ huyết (cầm máu) vào 2 kinh can và thận, có tác dụng bổ thận âm, thanh can nhiệt, làm đen râu tóc, chỉ huyết lỵ, dùng để chữa can thận âm kém, xuất huyết nội tạng (chảy máu dạ dày, tiểu tiện ra máu, thổ huyết do lao, rong kinh), kiết lỵ, viêm gan mạn, chấn thương sưng tấy, lở loét ở da, mẩn ngứa, lỵ. Trong dân gian thường dùng cỏ mực giã vắt lấy nước  uống cầm máu trong rong kinh, trĩ ra máu, bị thương chảy máu. Còn dùng chữa ho hen, ho lao, viêm cổ họng. Ngày dùng 6 - 12g dưới dạng thuốc sắc hay làm thành viên cho dễ uống. Có người dùng chữa nấm ngoài da, làm thuốc mọc tóc (sắc uống hoặc ngâm vào dầu dừa mà bôi), nhuộm tóc.

Công dụng của cây cỏ mực

Sách Nam dược thần hiệu: cỏ mực dùng để chữa chứng chảy máu mũi kéo dài không dứt, lấy cỏ mực giã nát, đắp vào giữa mỏ ác và trên trán.
 
Sách Thần nông bản thảo gọi cỏ mực “là thuốc cầm máu nổi tiếng”.
 
Sách Đường bản thảo viết, người bị chảy máu dữ dội dùng cỏ mực đắp sẽ cầm, bôi nước lên đầu thì tóc sẽ mọc lại nhanh chóng.
 
Điền nam bản thảo cho rằng, cỏ mực làm chắc răng, đen tóc chữa khỏi 9 loại trĩ.
 
Bản kinh (ra đời cách đây 2.000 năm) viết: “Máu chảy không cầm, đắp cỏ mực cầm ngay”.
 
Ngày nay, vị thuốc này còn được dùng nhiều trong điều trị sốt xuất huyết muỗi truyền, ung thư và nhiều bệnh khác.
 
Viện Dược liệu Việt Nam từng nghiên cứu về tác dụng cầm máu và độc tính của cỏ mực và nhận thấy nó có khả năng chống lại tác dụng của dicumarin (thuốc chống đông), cầm máu  tử cung, tăng trương lực  tử cung. Cỏ mực không gây giãn mạch, không hạ huyết áp, nhưng có thể gây sảy thai.
 
tac-dung-tuyet-voi-cua-cay-co-muc-2

Cách sử dụng cỏ mực trong một số bài thuốc trị bệnh

Thổ huyết và chảy máu cam: dùng cỏ mực cả cành và lá tươi giã lấy nước để uống.
 
Tiêu ra máu: cỏ mực nướng trên miếng ngói sạch cho khô, tán bột. Mỗi lần dùng 2 chỉ (8g) với nước cơm (Gia tàng kinh nghiệm phương).
 
Tiểu ra máu: cỏ mực, mã đề 2 vị bằng nhau, giã lấy nước ngày uống 3 chén khi đói (Y học chân truyền). Hoặc nấu (100 g) cháo cỏ mực  với 3 lát gừng.
 
Trĩ ra máu: một nắm cỏ mực để nguyên rễ, giã nhuyễn, cho vào 1 chén rượu nóng, thành dịch đặc vừa uống trong, vừa đắp bã ngoài (Bảo thọ đường phương).
 
Chảy máu dạ dày-hành tá tràng: 50 g cỏ mực , 25 g bạch cập , đại táo 4 quả, cam thảo 15g sắc uống, ngày 1 thang chia làm 2 lần.
 
Vết đứt chém nhỏ chảy máu: một nắm cỏ mực sạch nhai hoặc giã nhuyễn đắp lên vết thương.
 
Chữa di mộng tinh (do tâm thận nóng): cỏ mực sấy khô, tán bột. Uống ngày 8g cùng với nước cơm, hoặc sắc cỏ mực để uống ngày 30g.
 
Rong kinh: nếu nhẹ, giã cỏ mực tươi vắt lấy nước cốt uống hoặc cỏ mực khô sắc nước uống. Nếu huyết ra nhiều, cần phối hợp thêm trắc bá diệp hoặc cây huyết dụ…
 
Trẻ tưa lưỡi: cỏ mực tươi 4 g, lá hẹ tươi 2 g giã nhuyễn, lấy nước cốt hòa mật ong chấm lên lưỡi cách 2 giờ 1 lần.
 
Bị chứng vàng da, đau thận, rụng tóc: dùng cỏ mực và cành cây râm, mỗi vị 15g đem nấu uống.
 
Bị loét ống tiêu hóa chảy máu: dùng cỏ mực 30g, cỏ bấc 30g đun sôi uống.
 
Chữa cơ thể suy nhược, thiếu máu, kém ăn, gầy yếu: cỏ mực 100g, cỏ mần trầu 100g, gừng khô 50g, các vị chặt nhỏ, sao sơ, khử thổ, đổ vào 3 chén nước dừa tươi, nấu còn 8 phân, uống 2 lần ngày .
 
Chữa đái ra máu: cỏ mực 30g, cả cây mã đề 30g. Cả hai thứ còn tươi rửa sạch để ráo, giã, ép lấy nước uống (hoặc say bằng máy sinh tố), còn chữa cảm sốt nóng, ho, viêm họng.
 
Chữa phụ nữ chảy máu tử cung: 15g cỏ mực, 15g lá trắc bá diệp. Sắc uống ngày 1 thang, uống liền 7 ngày.
 
Ngoài việc thanh can nhiệt, dưỡng thận âm, tác dụng cầm máu của cỏ mực đã được nghiên cứu tổng kết qua lâm sàng bệnh sốt xuất huyết và trong phòng thí nghiệm, mở ra cách giải thích cơ chế tác dụng cầm máu. Do vậy, cần bảo lưu vai trò của cỏ mực trong phương pháp chữa sốt xuất huyết vì chảy máu là một trong 2 yếu tố gây tử vong lớn nhất trong bệnh này.
 
Theo SK & ĐS.